รักษ์คลองอู่ตะเภา ฟื้นชีวิตให้สายน้ำ
หน้าแรก ข้อมูลทั่วไป สารคดี ฟอรั่ม มีอะไรใหม่
research home.
หมวด
ทั่วไป (10)
งานวิจัย
ศึกษาการเปลี่ยนแปลงอาชีพของชาวบ้านบ้านหัวควาย ตำบลคูเต่า อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา
งานวิจัย >> ทั่วไป (บทความ)
ความเป็นมา
- การประกอบอาชีพมีความจำเป็นอย่างยิ่งต่อการดำรงชีวิตของมนุษย์ อาชีพไม่ได้มีความหมายแต่เพียงกิจกรรมที่มนุษย์ทำเพื่อหาเลี้ยงชีพเท่านั้น แต่ยังหมายรวมถึงความเป็น่วิถีชีวิตของมนุษย์หรือเป็นกิจกรรมที่มนุษย์ต้องทำเกือบตลอดชีวิต เพื่อให้ได้มาซึ่งสิ่งที่สนองความต้องการในด้านต่างๆ จึงทำให้บุคคลสนใจที่จะแสวงหาอาชีพต่างๆ ที่เหมาะสมกับตน ถ้าบุคคลได้ประกอบอาชีพตามความรู้ ความสามารถ และความถนัดของตนแล้ว จะทำให้บุคคลนั้นมีความพึงพอใจในการทำงาน และประสบความสำเร็จในการประกอบอาชีพนั้นๆ ทำให้เกิดความภาคภูมิใจมีความสุขในชีวิต ถ้าบุคคลประกอบอาชีพที่ไม่สอดคล้องกับความสนใจ ความถนัดจะเกิดความเบื่อหน่ายไม่ประสบผลสำเร็จในการทำงาน และจะต้องเปลี่ยนอาชีพ ปัจจัยในการเปลี่ยนแปลงอาชีพมีหลายประการ ลักษณะการเปลี่ยนแปลงอาชีพของมนุษย์ได้พัฒนามาตามลำดับจากการเร่ร่อน โดยการหาของป่าและล่าสัตว์ เปลี่ยนมาเป็นการเพาะปลูกและเลี้ยงสัตว์เพื่อยังชีพ แล้วพัฒนาการเพาะปลูกและเลี้ยงสัตว์แบบดั้งเดิมมาเป็นการเพราะปลูกและเลี้ยงสัตว์เพื่อการค้า โดยการนำเทคโนโลยีสมัยใหม่มาใช้ในกระบวนการผลิต ในขณะเดียวกันก็ได้เกิดอาชีพอุตสาหกรรมการค้า และการบริการ บ้านหัวควายเป็นหมู่บ้านหนึ่งในตำบลคูเต่า อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา เดิมประชาชนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทำนา ทำประมง ทำสวนกล้วยตานี และทำสวนผลไม้ ต่อมาภายหลังอาชีพทำนาได้ลดน้อยลง เนื่องจากชาวบ้านได้เปลี่ยนนาข้าวเป็นนาผักบุ้ง และชาวบ้านบางส่วนได้ออกไปประกอบอาชีพรับจ้างในโรงงานอุตสาหกรรมและภาคในตัวเมือง การเปลี่ยนแปลงอาชีพดังกล่าวส่งผลกระทบทำให้ฐานะทางเศรษฐกิจของครอบครัวและชุมชนเปลี่ยนแปลง สภาพแวดล้อมของชุมชนเปลี่ยนแปลง ซึ่งส่งผลต่อสภาพสังคมและวัฒนธรรมของชุมชน ทำให้ความสัมพันธ์ภายในชุมชนลดน้อยลง เกิดปัญหาทางสังคมและวัฒนธรรม เช่นเดียวกับปัญหาที่เกิดกับคนในเมือง ด้วยเหตุผลดังกล่าวมาแล้วทำให้ผู้วิจัยสนใจที่จะศึกษาการเปลี่ยนแปลงอาชีพของชาวบ้านบ้านหัวควาย ตำบลคูเต่า อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา ตั้งแต่เริ่มแผนพัฒนาเศรษฐกิจแห่งชาติ ฉบับที่ 1 ถึงปัจจุบัน (พ.ศ.2504-2544) ในประเด็น ปัจจัยการเปลี่ยนแปลงอาชีพ ลักษณะการเปลี่ยนแปลงอาชีพ และผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงอาชีพ ซึ่งผลของการศึกษาดังกล่าวจะเป็นประโยชน์กับชาวบ้านบ้านหัวควาย หน่วยงานของรัฐและหน่วยงานเอกชนที่เกี่ยวข้องนำข้อมูลไปพัฒนาและส่งเสริมอาชีพของชาวบ้านบ้านหัวควาย และนำไปปรับใช้กับพื้นที่อื่นๆ ต่อไป

แนวคิดทฤษฎี
- อาชีพ, การเปลี่ยนแปลงอาชีพ

วัตถุประสงค์
- เพื่อศึกษาการเปลี่ยนแปลงอาชีพของชาวบ้านบ้านหัวควาย ตำบลคูเต่า อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา ตั้งแต่เริ่มแผนพัฒนาเศรษฐกิจแห่งชาติ ฉบับที่ 1 ถึงปัจจุบัน (พ.ศ.2504-2544) ในประเด็นต่อไปนี้
1. ปัจจัยการเปลี่ยนแปลงอาชีพ
2. ลักษณะการเปลี่ยนแปลงอาชีพ
3. ผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงอาชีพ

สมมุติฐานการวิจัย

-
ระเบียบวิธีวิจัย
- เชิงคุณภาพ
ประชากร/กลุ่มตัวอย่าง
1. หัวหน้าครัวเรือนในหมู่บ้านประมาณ 30 คน
2. บุคคลทั่วไปในหมู่บ้านนี้ที่ไม่เป็นหัวหน้าครัวเรือนและมีความรู้เกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงอาชีพในหมู่บ้านนี้ จำนวนประมาณ 10 คน
3. บุคคลภายนอกที่เกี่ยวข้องกับหมู่บ้านนี้ และมีความรู้เกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงอาชีพของหมู่บ้านนี้ จำนวนประมาณ 10 คน

ตัวแปร
-
นิยามศัพท์
- 1. อาชีพ หมายถึง งานที่ทำเป็นประจำเพื่อนำผลผลิตหรือรายได้มาเลี้ยงชีพของชาวบ้านบ้านหัวควาย ตำบลคูเต่า อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา
2. การเปลี่ยนแปลงอาชีพ หมายถึง งาที่ทำเป็นประจำเพื่อนำผลผลิตหรือรายได้มาเลี้ยงชีพได้แตกต่างไปจากเดิม ตั้งแต่ พ.ศ.2504-2544ของชาวบ้านบ้านหัวควาย ตำบลคูเต่า อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา
3. ลักษณะการเปลี่ยนแปลงอาชีพ หมายถึง สภาพที่เกี่ยวข้องกับอาชีพที่เกิดการเปลี่ยนแปลงไปจากเดิม ตั้งแต่ พ.ศ.2504-2544ของชาวบ้านบ้านหัวควาย ตำบลคูเต่า อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา
4. ผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงอาชีพ หมายถึง สิ่งต่างๆ ที่เกิดขึ้นทั้งโดยตรงและโดยอ้อม ทั้งด้านบวกและด้านลบ อันเกิดจากการเปลี่ยนแปลงอาชีพ ตั้งแต่ พ.ศ.2504-2544ของชาวบ้านบ้านหัวควาย ตำบลคูเต่า อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา

เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย
- แบบสังเกต, แบบสัมภาษณ์, แถบบันทึกเสียง, อุปกรณ์ถ่ายภาพ
วิธีการรวบรวมข้อมูล
-
การวิเคราะห์ข้อมูล
- 1. นำข้อมูลที่รวบรวมได้จากเอกสารมารวบรวมศึกษาและจัดระบบ ตามขอบเขตด้านเนื้อหา
2. ถอดความจากข้อมูลที่สัมภาษณ์ และบันทึกไว้ในแถบบันทึกเสียงโดยสรุปสาระสำคัญตามประเด็นที่ศึกษาแต่ละด้านตามที่กำหนดไว้ในขอบเขตด้านเนื้อหา
3. ตรวจสอบความสมบูรณ์ของภาพและจำแนกภาพตามขอบเขตเนื้อหาที่กำหนดไว้
4. นำข้อมูลที่ได้ตรวจสอบและจัดหมวดหมู่แล้วมาศึกษาวิเคราะห์ โดยแยกประเด็นตามขอบเขตด้านเนื้อหา

สรุปผลวิจัย
- ปัจจัยการเปลี่ยนแปลงอาชีพที่สำคัญ คือ สภาพแวดล้อมทางธรรมชาติเปลี่ยนแปลง ประชากรมีจำนวนเพิ่มมากขึ้น ประชากรมีการศึกษาสูงขึ้น สุขภาพอนามัยประชากรดีขึ้น นโยบายของรัฐมีการส่งเสริมอาชีพให้กับประชากร การคมนาคมและการสื่อสารสะดวกรวดเร็วขึ้น และมีความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี ส่วนลักษณะการเปลี่ยนแปลงอาชีพ แบ่งเป็น 3 ช่วง คือ ช่วง พ.ศ.2504-2511 ชาวบ้านมีอาชีพหลักคือ ทำนา และทำสวนกล้วยตานี ส่วนอาชีพรองคือ การทำสวนผลไม้ ปลูกผัก เลี้ยงสัตว์ และประมง โดยทุกอาชีพมุ่งทำเพื่อบริโภคที่เหลือขายบ้าง ช่วง พ.ศ.2512-2537 ชาวบ้านมีอาชีพใหม่เพิ่มขึ้นคือ การทำจักสาน ผลิตภัณฑ์จากเชือกกล้วย และไร่นาสวนผสม ต่อมาในช่วงปี พ.ศ.2538-2544 ชาวบ้านมีอาชีพเพิ่มขึ้นคือ การทำนาผักบุ้ง และทุกอาชีพเน้นการผลิตเพื่อขาย โดยการใช้เทคโนโลยีสูงขึ้น และผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงอาชีพที่สำคัญ คือ ด้านเศรษฐกิจ เช่น ชาวบ้านมีรายได้สูงขึ้น ชาวบ้านมีรายจ่ายเพิ่มขึ้น ชาวบ้านมีภาระหนี้สินเพิ่มขึ้น เป็นต้น ด้านสังคมและวัฒนธรรม เช่น มีการเคลื่อนย้ายแรงงานมากขึ้น มีการรวมกลุ่มในชุมชนมากขึ้น ปัญหาสังคมมีมากขึ้น เป็นต้น ด้านสภาพแวดล้อม เช่น ทรัพยากรธรรมชาติเสื่อมโทรม การพัฒนาระบบสาธารณูปโภคที่ทำให้ชาวบ้านในบ้านหัวควายสะดวกสบายขึ้น

ข้อเสนอแนะ

- 1. รัฐควรช่วยเหลือและสนับสนุนการประกอบอาชีพของชาวบ้านหัวควายให้มากยิ่งขึ้น ทั้งในด้านการจัดการและการตลาด การผลิต และให้ความรู้การอบรม เป็นต้น
2. ชาวบ้านผู้ทำการเกษตรทั้งผู้ผลิตและผู้บริโภคควรได้รับการตรวจสุขภาพ เป็นประจำทุกปี เนื่องจากร่างกายรับสารเคมีจากการกำจัดวัชพืชและศัตรูพืช
3. การทำไร่นาส่วนผสมควรได้รับการดูแลจากรัฐมากยิ่งขึ้น ในด้านพันธุ์พืชและทุนทรัพย์
4. การประกอบอาชีพรับจ้างในโรงงานอุตสาหกรรมของชาวบ้านบ้านหัวควาย ควรได้รับการตรวจสุขภาพประจำปี เนื่องจากโรงงานอุตสาหกรรมมีสารเคมีที่เป็นอันตรายต่อร่างกาย
5. ควรสนับสนนุให้มีการศึกษาวิจัยการเปลี่ยนแปลงอาชีพในลักษณะนี้ในพื้นที่อื่นๆ ที่กำลังมีการเปลี่ยนแปลงอยู่
6. ควรสนับสนุนให้มีการศึกษาวิจัยการเปลี่ยนแปลงด้านเศรษฐกิจของบ้านหัวควายหรือชุมชนอื่นต่อไป

โดย kai (ip:222...143)  เมื่อวันที่ 18 พ.ย. 2549 21:13:06 น.

 print friendly version 
 จำนวนคนดู 6022 ครั้ง
 Member username  password remember me  สมัครสมาชิก  Go to top.
 Web Statistics : online 0 member(s) of 29 user(s) from all 203 member(s). SoftGanz Group. My Sql Database Server. PHP. The Apache. Mozilla. Nedstat Basic - Free web site statistics
Personal homepage website counter
User count is 7942191 person(s) and 26522279 hit(s) since Apr,27 2004 , current hit 1 time(s).
The Coca-Cola Foundation