รักษ์คลองอู่ตะเภา ฟื้นชีวิตให้สายน้ำ
หน้าแรก ข้อมูลทั่วไป สารคดี ฟอรั่ม มีอะไรใหม่
สารคดี : คำคนคลอง
วัดนารังนก
แข่งเรือพาย
ตลาดนัดริมคลอง
เรื่องเล่าค่ายยักษ์
เล่, โรงงานและน้ำเสีย
ทุ่งลุง, ทุ่งลาน
กลิ่นสารเคมี
กระบอกไม้หมาก
ลองก็องตันหยงมัส
ผักกระเฉด, อหิวาห์
ประชาคมรักษ์ป่าผาดำ
ยูงคด
วิกฤตป่าต้นน้ำผาดำ
ตามรอยมูลฝอย
สารวัตรขยะ
คนปลูกผักบุ้ง
คนยกบาม
หลวงตาพร้อม ถาวรเจริญ วัดอู่ตะเภา อายุ 85 ปี (วันที่ 26 มกราคม 2547)

คนค้นคลอง : รบกวนหลวงตา ช่วยเล่าประวัติของวัดอู่ตะเภาหน่อยครับ
หลวงตาพร้อม : วัดนี้เป็นวัดแรกของอำเภอหาดใหญ่ อายุราวๆ 500 ปี สร้างในสมัยกรุงศรีอยุธยา เมื่อก่อนใคร ๆ ก็ต้องมาเผาศพนี่ เท่าที่พอสืบถึง หลวงพ่อเพชรทองเป็นผู้ปกครองวัด ประวัตินี่มีการเขียนไว้ในโรงธรรมโน่นไปดูเอาเถอะ
คนค้นคลอง : เขาบอกไว้ว่าเป็นวัดแรกของอำเภอหาดใหญ่ใช่ไหม?
หลวงตาพร้อม : นั้นแหละ นั้นแหละ
คนค้นคลอง : ถ้าสร้างในสมัยนั้นแสดงว่าคลองนี้ต้องมีมาตั้งแต่สมัยนั้นแล้ว?
หลวงตาพร้อม : เมื่อก่อนตรงนี้เป็นหาด ที่เขาเรียกปลายบางที่ว่า แล้วค่อย ๆ ยื่นออกไปๆ ทะเลที่เหลือก็เป็นทะเลสาบสงขลาที่เห็นอยู่ทุกวันนี้ ส่วนคลองมีมาตั้งแต่สมัยโน้นแล้ว
คนค้นคลอง : ส่วนที่เป็นคลองมาตั้งแต่สมัยไหน?
หลวงตาพร้อม : ไม่รู้ น้ำมันสร้าง ธรรมชาติมันสร้างมา ไม่ได้ขุดไม่ได้ลอก
คนค้นคลอง : คลองอู่ตะเภามีที่มาอย่างไร
หลวงตาพร้อม : เรือสำเภาลำหนึ่งมาค้าขาย ขายถ้วยขายชาม แบบนั้น มาจากเมืองจีน
คนค้นคลอง : มาขายที่หาดใหญ่หรือ
หลวงตาพร้อม : ไม่ใช่ สมัยนั้นหาดใหญ่ยังไม่มี ส่วนที่นี่เป็นที่ๆมีความเจริญมากในสมัยนั้น เผอิญเรือแล่นมาติดตอไม้ เรือรั่ว เจ้าของเรือก็กังวลว่าเรือจะล่ม พวกสินค้าถ้วยชามสินค้ามีราคาก็อยู่ข้างใน กังวลว่าจะเสียหาย ที่บนฝั่งชาวบ้านก็รอจะฉวยโอกาสเอา ชาวจีนจึงคิดแก้ปัญหา ถามหาที่น้ำตื้น คุยกันคนละภาษา คนจีนก็พูดภาษาจีน ชาวบ้านก็พูดภาษาไทย คุยกันไม่รู้เรื่อง ชาวบ้านชี้ไม้ชี้มือไปที่หัวหาด ซึ่งมีน้ำแค่เอว ลูกน้องเรือมีอยู่ราวๆ 40-50 คน กับชาวบ้านที่เขาจ้าง ช่วยกันลากไปที่น้ำตื้นแล้วคิดกันว่าจะทำอย่างไร สุดท้ายเอาไม้ขัดให้เกยขึ้น เรียกว่า 'วัวดีด' คือยกมาจากข้างหลังแล้วอัดไม้ไปเรื่อย ๆ พอท้องเรือพ้นน้ำก็ไม่ต้องวิดน้ำ น้ำมันไหลลงเอง คิดกันอีกว่าจะซ่อมยังไง มีคนเสนอว่าหาไม้มะพร้าว ตัดเป็นท่อน ๆ สอดเข้าไปแล้วลากให้ไม้กลิ้ง ลากสอด สากสอด ไปเรื่อย ๆ เรือก็อยู่ตรงที่เป็นอู่ ซ่อมเสร็จ ก่อนเรือออกจีนก็ถามว่าที่นี่ที่ไหน ชาวบ้านก็ไม่รู้จะบอกยังไง เห็นเรือสำเภาลำใหญ่มาซ่อมที่นี่ ก็บอกไปว่า 'อู่เภา' แต่ปัจจุบันเพี้ยนมาเป็น 'อู่ตะเภา' จริงๆไม่ใช่ตะเภาที่เป็นชื่อของหนู ชื่อมันมาจากเรือสำเภา
คนค้นคลอง : ที่ซ่อมเรือปัจจุบันอยู่ที่ไหน?
หลวงตาพร้อม : แถว ๆ นั้น (ที่ปักป้าย)
คนค้นคลอง : ตาหลวงเคยไปดูไหมว่ามันจะอยู่ตรงไหน?
หลวงตาพร้อม : ไม่ มันเปลี่ยนสภาพมาเรื่อย ๆ ไม้แฝก สาคู ต้นคล้าขึ้นเต็ม แต่ยังคงมีหาดไว้จนกลายมาเป็นท่ามีคนมาอาบน้ำ ตักน้ำไปกิน หน้าท่าสะดวกสบาย ที่ดินตรงนี้มีประโยชน์ต่อชาวบ้านมาก ๆ ที่ปักป้ายไว้อยากให้ชาวบ้านรู้ที่มาของคลองอู่ตะเภา ว่ามีประโยชน์กับชาวบ้านมาก ให้รู้ว่าอู่เภาอยู่ตรงไหน ถ้าไม่เก็บเอาไว้คนอยู่ใกล้ ๆ ก็ไม่รู้ ลองคิดดูซิ ต้องบอกเล่าให้เด็กรุ่นหลัง แต่ไม่มีใครบอกเล่ากัน ใคร ๆ ก็พาแต่ตัวเอง
คนค้นคลอง : ที่ดินตรงนั้นใครเป็นเจ้าของ
หลวงตาพร้อม : แต่ก่อนเป็นของฉัน เดี๋ยวนี้ยกให้วัดแล้ว
คนค้นคลอง : สมัยก่อนแสดงว่าคลองกว้างมาก ตอนที่มีเรือเข้ามา...
หลวงตาพร้อม : กว้างกว่า สมัยก่อนไม่มีไม้เกะกะ น่าจะเรียกว่าแม่น้ำอู่ตะเภา เป็นแม่น้ำสายใหญ่ของจังหวัดสงขลา
คนค้นคลอง : เส้นทางน้ำจากต้นน้ำไปถึงทะเลสาบ เมื่อก่อนกับทุกวันนี้ต่างกันไหม?
หลวงตาพร้อม : เหมือนกัน เพราะคนก็อยู่ริมคลองตลอด
คนค้นคลอง : ที่บอกว่าเป็นอู่เรือแสดงว่า คือมีเหตุการณ์เอาเรือมาซ่อม
หลวงตาพร้อม : ใช่ แบบนั้นแหละ คือพอเรือไปเขาก็เรียกว่า "อู่เภา"
คนค้นคลอง : แสดงว่าที่ตรงนี้เจริญก่อน แล้วค่อยกระจายไปหาดใหญ่
หลวงตาพร้อม : นึกไม่ออก ไม่รู้เหมือนกันว่ามันมายังไง อ้อ หาดใหญ่มันเป็นชุมทางรถไฟมาก่อน
คนค้นคลอง : สมัยก่อนเท่าที่หลวงตาเห็น สภาพคลองเป็นอย่างไร
หลวงตาพร้อม : อุดมสมบูรณ์ ลงคลองไปสักประเดี๋ยวก็ได้ปลาได้กุ้งมาแล้ว ตั้งไฟรอไว้เถอะ ทำมาหากินกับคลองมันคล่องตัว อาชีพของคนแถวนี้ หนึ่ง-ปลูกหมาก สอง-ปลูกกระท้อน สาม-ปลูกส้มโอ สี่-ลูกส้มแป้น ห้า-ปลูกอ้อย หก-ปลูกกล้วย นั่นที่พอนับได้ ที่นี่มีคนรวย ๆ เยอะ หาดใหญ่เพิ่งมาเจริญเอาทีหลัง
คนค้นคลอง : ใช้คลองนี้ทำอะไรอีกบ้าง?
หลวงตาพร้อม : เป็นตลาดนัด ที่คูเต่าทุกวันพฤหัส วันศุกร์ที่ท่าศาลา ตอนนี้เลิกเสียแล้ว วันเสาร์ท่าหยี ตอนนี้เลิกเหมือนกัน วันอาทิตย์ท่าหาดใหญ่ ทุกวันนี้ยังมี ที่โคกเสม็ดชุนนัดวันอังคาร
คนค้นคลอง : ตลาดนัดที่คูเต่าตอนนี้เป็นอย่างไรบ้าง
หลวงตาพร้อม : ตอนนี้เจริญกว่า ขายของเยอะ พ่อค้าแม่ค้าก็มาจากไกล ๆ สงขลาก็มา สะเดาก็มา ต่างจากเมื่อก่อน
คนค้นคลอง : ตลาดนัดหาดใหญ่อยู่ฝั่งไหน
หลวงตาพร้อม : ตรงศาลาลุงทองนั้นแหละ อยู่ทางขวา
คนค้นคลอง : หลวงตาโตทันได้ไปเที่ยวตลาดนัดไหม
หลวงตาพร้อม : จำได้
คนค้นคลอง : เขาใช้วิธีข้ามยังไง?
หลวงตาพร้อม : ขึ้นเรือ ค่าโดยสารแค่สตางค์ครึ่ง
คนค้นคลอง : ฝั่งศาลาตาทองเมื่อก่อนเขาใช้ทำอะไร?
หลวงตาพร้อม : ไม่ เป็นป่าโท๊ะ เป็นนา ความเจริญยังไม่เห็น เขาลากไม้มาแต่ควนลังมาลงที่นั่น
คนค้นคลอง : ไม้ที่ควนลังมีมากหรือครับ?
หลวงตาพร้อม : ที่ควนลังเป็นป่าดึกดำบรรพ์ลากไม้มาลงแพ ล่องมาตามน้ำ แล้วพาขึ้นมาสร้างบ้าน
คนค้นคลอง : เมื่อก่อนเดินทางไปหาดใหญ่นานไหม?
หลวงตาพร้อม : ชั่วโมงกว่า ๆ
คนค้นคลอง : หลวงตาพอจะทราบที่มาของคำว่าหาดใหญ่ไหม?
หลวงตาพร้อม : บางคนบอกว่าเป็นหาด บางคนบอกว่ามาจากไม้หาดทางตีนอำเภอ
คนค้นคลอง : ไม้หาดเป็นต้นยังไง?
หลวงตาพร้อม : มันคล้าย ๆ ไม้ตะเคียน แข็งแรง
คนค้นคลอง : ตลาดตรงหาดใหญ่เมื่อก่อนเป็นยังไง?
หลวงตาพร้อม : ถนนสายเอกก็ถนนหน้าอำเภอ มาถึงตลาดสด
คนค้นคลอง : ตัวตลาดสดอยู่ที่ไหน?
หลวงตาพร้อม : อยู่ที่ตลาดกิมหยง ถึงวัดฉื่อฉาง ทำไว้แค่นั้น
คนค้นคลอง : สมัยก่อนชาวบ้านเขามีวิธีหาปลากันอย่างไร?
หลวงตาพร้อม : ลอยกัด ทอดแห ใช้อวน โล๊ะใช้ตะเกียง
คนค้นคลอง : มีปลามากไหม
หลวงตาพร้อม : เมื่อก่อนมีปลามาก ปลาแก้มช้ำ ปลาพรม ปลาตื้อมันคล้าย ๆ ปลาหลาด ปลาทกคล้าย ๆ ปลาบึก ที่เคยเห็น ไม่ใหญ่มาก ตอนนั้นโยนระเบิดลงไปในน้ำ จับได้ ขนาดพอเอาหัวใส่ในปากได้
คนค้นคลอง : กี่ปีได้ที่เห็นปลาทกครั้งสุดท้าย
หลวงตาพร้อม : หลายปีแล้ว ตั้งแต่เริ่มตั้งโรงเหล้า
คนค้นคลอง : น้ำเริ่มเสียตอนไหน
หลวงตาพร้อม : ประมาณ 40 กว่าปีที่แล้ว เริ่มจากเหมืองแร่บ้านต่าง บ้านปลาบ่อ ปล่อยน้ำข้นลงมา นายอำเภอช่วยแก้ปัญหาด้วยการขุดบ่อ ต่อมาก็มีโรงงานปลาป่น
คนค้นคลอง : อยู่แถวไหน
หลวงตาพร้อม : ที่บ้านพรุ ต่อมาก็โรงงานเหล้า ปล่อยน้ำเสียลงมาปลาตายเป็นเบือ พอดีกับตอนนั้นปิดคลองวาด โตนงาช้างก็โดนปิด ตอนนี้เป็นโรงงานเต็มไปหมด เราทำลายกันเองอย่าโทษกันเลย คือที่โทษกันไม่ได้เพราะต่างคนต่างก็คิดจะทำกิน ถ้าตกลงกันว่าจะอนุรักษ์ไว้ น้ำไม่เสียหรอก มาแก้ทีหลังก็ลำบาก เพราะมนุษย์นี้แหละ ทำน้ำเสียกันเอง ถ้าหน้าท่าใครหน้าท่ามันช่วยกันดูแล น้ำมันไม่เสียหรอก
คนค้นคลอง : น้ำท่วมบ่อยไหม
หลวงตาพร้อม : น้ำท่วม 12 ปีครั้ง เดือน 12 เตรียมตัวไว้ให้ดี มาแบบนี้ฉันทันมา 3 รอบแล้ว เมื่อก่อนเขาไม่เรียกว่าน้ำท่วม เขาเรียกน้ำมา เขาเตรียมตัวกันแต่เนิน ๆ ตำข้าวเตรียมข้าวเป็นกระสอบ ไม้ฟืนหาไว้ เดี๋ยวนี้เขาซื้อกัน อยู่สบายแต่ใจไม่สบาย ของแพงทั้งนั้นแต่ไม่คิดว่าถูกแพง
คนค้นคลอง : ช่วงญี่ปุ่นขึ้นตาหลวงอยู่ที่ไหน?
หลวงตาพร้อม : ทำทางอยู่เข้าหูแร่
คนค้นคลอง : ช่วงญี่ปุ่นขึ้น เขาเล่ากันว่าคนหาปลากลัว เครื่องบินโฉบผ่าน กลัวขนาดลงเรือแล้วเอากิ่งไม้มาสุมปิดๆ กันไว้
หลวงตาพร้อม : ฉันไม่เคยพบไม่เคยเห็น เขาก็กลัวกันเอง ไม่ได้ทำอะไร
คนค้นคลอง : เขาเล่ากันล้างไหมว่ามีสมบัติญี่ปุ่นฝังไว้
หลวงตาพร้อม : ไม่รู้ตรงไหน เขาเล่ากันว่าฝังไอ้นั้นฝังไอ้นี่ไม่ใช่มันฝังเป็นก้อน ที่ได้บ้างก็ยังงั้น ๆ ที่ได้ก็ดาบที่หลังโรงพักเล่มหนึ่ง ที่เขาขุดติดดินก็เล่มหนึ่ง มาถมบ้านลุงเอียด ที่หัวเขาแดงโน่นจริง ๆ มันทิ้งลงทะเล แต่เขาว่าทอดแหลงไปไม่ได้ปืนสักกระบอกโกหกทั้งนั้น
คนค้นคลอง : ในวัดนี้เห็นเป็นโบสถ์เก่า กี่ปีได้แล้ว
หลวงตาพร้อม : 200 กว่าปี เป็นไม้ควนลัง
คนค้นคลอง : ที่เป็นวัดประธานกี่ปี
หลวงตาพร้อม : 70 กว่าปี
คนค้นคลอง : ตรงที่กั้นเป็นห้อง เขียนไว้ว่า สภาวัฒนธรรมคูเต่า เขาทำอะไรกันบ้าง?
หลวงตาพร้อม : มีสอนกาหลอ โนราห์ เพลงเรือ ที่นี่ฝึกให้คนรุ่นใหม่
คนค้นคลอง : อ้อ แถวนี้ยังมีคนเล่นกาหลอเป็นด้วยหรือ?
หลวงตาพร้อม : ยังมียู่ 2 โรงแยกกันฝึก
คนค้นคลอง : ใครมาฝึกให้?
หลวงตาพร้อม : คนแถวนี้แหละ
คนค้นคลอง : ถ้าหากทำที่นี่เป็นที่ท่องเที่ยว ควรมีแนวทางอย่างไรบ้าง?
หลวงตาพร้อม : ฉันเคยแนะนำนายบ้านไปแล้ว ให้ต่อเรือจ้างสักลำหรือสองลำ ให้คนนั่ง ต่อเข้าสัก 10 ที่นั่ง ไม่ขาดทุนหรอก เรือมันกินน้ำมัน ถ้าเราไม่วิ่งมันก็ไม่ต้องจ่ายอะไร ไปจากนี่ถึงเกาะยอ แล้วกลับมา คิดชั่วโมงละกี่บาทก็ว่ากันไป
คนค้นคลอง : ถ้าทำเป็นที่เที่ยวชมในวัดนี้ว่าอย่างไรบ้าง?
หลวงตาพร้อม : ขึ้นอยู่กับพ่อท่าน
คนค้นคลอง : หรือว่าช่วงประเพณี อย่างเช่นการแข่งเรือ คิดจะทำอะไรเพิ่มไหม เช่นชวนนักท่องเที่ยวมาล่องเรือ ไปดูโน่นดูนี่
หลวงตาพร้อม : นั้นแหละ ต่อเรือเข้า
คนค้นคลอง : คลองขุดใหม่แก้ปัญหาน้ำท่วมได้ไหม?
หลวงตาพร้อม : แก้ได้ยังไง คลองลึกกว่าทะเล น้ำก็ขังอยู่ตรงนั้น ต้องขุดทะเลให้ลึกกว่าคลอง(หัวเราะ) คลอง 5 เมตร แต่น้ำทะเลแค่เอวหรอก
คนค้นคลอง : จระเข้มีนานแล้วใช่ไหม?
หลวงตาพร้อม : 30 ปีมาแล้ว ตอนนี้ไม่มีแล้ว ตัว ๆ ฉีกขาข้ามพุงก็ไม่พ้น ถ้าขายเดี๋ยวนี้ได้เป็นหมื่น เนื้อมันเหมือนกุ้ง
คนค้นคลอง : ข้าวของเมื่อก่อนเขาซื้อหากันยังไง? ที่ไหน?
หลวงตาพร้อม : ไม้ควนลัง กระเบื้องบางโหนด ปูนตราหัวควายของญี่ปุ่นไปซื้อที่สงขลา ใส่ลังไม้ ที่นิยมไปซื้อที่สงขลา เกลือ เคย น้ำผึ้งรวง ที่ขึ้นชื่อที่นี่นำไปขายคือ ส้มโอ มะพร้าว
คนค้นคลอง : วกกลับมาที่การขุดคลองเพื่อให้น้ำระบายเร็ว จะแก้ปัญหาน้ำเค็มรุกได้ด้วยไหม?
หลวงตาพร้อม : คนทำลายก็ทำไป แต่น้ำไม่โง่กว่าคนหรอก.
 Member username  password remember me  สมัครสมาชิก  Go to top.
 Web Statistics : online 0 member(s) of 28 user(s) from all 203 member(s). SoftGanz Group. My Sql Database Server. PHP. The Apache. Mozilla. Nedstat Basic - Free web site statistics
Personal homepage website counter
User count is 7948129 person(s) and 26569562 hit(s) since Apr,27 2004 , current hit 1 time(s).
The Coca-Cola Foundation