รักษ์คลองอู่ตะเภา ฟื้นชีวิตให้สายน้ำ
หน้าแรก ข้อมูลทั่วไป สารคดี ฟอรั่ม มีอะไรใหม่
Topic
‘ปากบารา’ เสียงจากทะเลใต้เงื้อมเงาการพัฒนา
ข่าวสาร >> สิ่งแวดล้อม (บทความ)
click to view full image (photo size 82411 byte(s) : 500 x 290 pixel)
‘ปากบารา’ เสียงจากทะเลใต้เงื้อมเงาการพัฒนา
โดย ASTVผู้จัดการรายวัน 7 กรกฎาคม 2553 22:19 น.

ไอแดดในวันฟ้ากระจ่าง เสียงปราศรัยกระจายผ่านลำโพงบนรถบรรทุกขนาดย่อม พานพบการชุมนุมขนาดใหญ่ในเมืองกรุงจนช้ำชิน การชุมนุมกะทัดรัดของคนสตูล (บวกคนจะนะ สงขลา บางส่วน) จึงดูสบายๆ ตรงไปตรงมา และชวนหลงใหลอย่างบอกไม่ถูก

เครือข่ายประชาชนติดตามแผนพัฒนาจังหวัดสตูล ตั้งใจมาพบผู้ว่าฯ เพื่อส่งหนังสือผ่านไปยังนายกรัฐมนตรี เผอิญวันนั้น (2 กรกฎาคม 2553) ผู้ว่าฯ ไม่อยู่

เครือข่ายฯ อยากให้นายกฯ ทบทวนโครงการท่าเทียบเรือน้ำลึกปากบาราและโครงการอื่นๆ อีกพะเรอเกวียนที่ถูกบรรจุอยู่ในแพ็กเกจใหญ่ ‘เซาเทิร์น ซีบอร์ด’ ซึ่ง ณ ขณะนี้ถูกเร่งรัดผิดสังเกต

ว่าแต่ถ้าคนปากบารารู้แล้วจะช้ำใจหรือเปล่าว่า คนที่ใหญ่โตกว่านายกฯ มาร์ค ที่ต้องส่งหนังสือให้ คือ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม เพราะขนาดนายกฯ มีมติให้ทบทวนโครงการทางรถไฟเชื่อมโยงการขนส่งสินค้าระหว่างท่าเรือฝั่งอ่าว ไทยและฝั่งอันดามัน (แลนด์บริดจ์) มูลค่า 500,000 ล้านบาท กับท่าเทียบเรือน้ำลึกปากบารา โดยให้หันไปพัฒนาท่าเทียบเรือทวายร่วมกับพม่าแล้วก็ตาม

และแม้ว่าคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติชุดที่แล้วจะมีความเห็นว่า โครงการนี้ไม่ได้ดำเนินการตามบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญก็ตาม แต่ เกื้อกูล ด่านชัยวิจิตร รมช.คมนาคม กลับไม่สน แถมจะเดินหน้าต่อด้วยสารพัดเหตุผล

‘ปากบารา’ คนไทยจำนวนมากไม่รู้จัก ยกเว้น! ยกเว้นคนที่เคยไปเยือนหมู่เกาะเภตรา ตะรุเตา หลีเป๊ะ อาดัง ราวี มาแล้ว

ใช่, ที่นี่คือท่าเรือสำหรับนักท่องเที่ยวเพื่อต่อเรือไปยังสวรรค์กลางทะเลเหล่านั้น

ทีนี้ ลองจินตนาการว่ามีสิ่งปลูกสร้างสีเทาขนาดยักษ์ตั้งอยู่กลางทะเลขนาบเกาะเขา ใหญ่ซึ่งอยู่ในหมู่เกาะเภตรา มีเรือบรรทุกสินค้าขนาดใหญ่วิ่งเข้า-ออก มีท่อน้ำมัน มีรถบรรทุก ฯลฯ

บางครั้ง การเลือกก็เป็นเรื่องยากเย็น ยังไม่มีแห่งใดในโลกที่ท่าเทียบเรือน้ำลึก ปิโตรเคมี คลังน้ำมัน จะอยู่รวมกับแหล่งท่องเที่ยวงามๆ แบบตะรุเตาหรือหลีเป๊ะได้

1.

เปรียบกับมาบตาพุด ปากบารายังอ่อนเยาว์และแทบไร้รอยบอบช้ำ เมื่อนั่งเรือของชาวประมงพื้นบ้านเลาะไปตามเกาะเขาใหญ่ ทะเลสีน้ำตาล ท้องฟ้าสีสดที่เพิ่งหมาดฝนจากคืนก่อน กับลมทะเล

เบื้องหน้าไกลๆ คือตะรุเตา ไกลกว่านั้นคือลังกาวี รอบๆ มีเกาะหลีเป๊ะ เกาะอาดัง-ราวี เกาะน้อยใหญ่เหล่านี้คอยบดบังคลื่นลมให้อ่าวปากบาราในฤดูมรสุม นั่นเท่ากับพวกมันช่วยสร้างแนวปราการธรรมชาติให้แก่ชาวประมงพื้นบ้านได้พอทำ กินยามทะเลโหดร้าย

กีม หนุ่มน้อยวัย 13 บนเรือลำที่เรานั่ง บางจังหวะเขาออกจับปลากับพ่อ ไปไกลถึงลังกาวีก็เคย ว่ายน้ำคล่องเหมือนปลา ถามแบบไม่จริงจังว่า รู้เรื่องท่าเรือน้ำลึกหรือเปล่า กีมบอกรู้ แล้วอยากให้มีหรือเปล่า ไม่

กรม พาณิชยนาวี ‘ขอใช้พื้นที่’ 4,700 กว่าไร่ กลางทะเล ในจำนวนนี้จะเป็นการถมทะเล 750 ไร่เพื่อสร้างท่าเรือน้ำลึกกลางทะเล โดยแบ่งเป็น 3 ระยะ โดยระยะแรกดำเนินการก่อน 292 ไร่ ซึ่งดูจะเป็นการเลี่ยงการจัดทำผลกระทบสิ่งแวดล้อม (อีไอเอ) ที่ระบุว่า การถมทะเล 300 ไร่ขึ้นจึงต้องทำอีไอเอ

กีมไม่รู้ว่า หากท่าเรือเกิดขึ้น เขาจะได้ออกจับปลากับพ่ออีกหรือเปล่า

หาญณรงค์ เยาวเลิศ อนุกรรมการสิทธิชุมชน คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ การถมทะเลในพื้นที่อนุรักษ์ถือว่าเป็นกิจกรรมที่ส่งผลกระทบรุนแรงตามประกาศ ของคณะกรรมการสี่ฝ่าย จึงไม่สามารถอ้างเรื่องขนาดพื้นที่เพื่อเลี่ยงทำอีไอเอได้ อีกทั้งคำว่า ‘ขอใช้พื้นที่’ ก็เป็นการเล่นกลทางถ้อยคำ

“บริเวณ ที่มีการถมมันจะไปเปลี่ยนสภาพอุทยานแห่งชาติ การขอใช้พื้นที่ เช่น การสร้างถนนเข้าไป ไม่เปลี่ยนอะไรมากนัก อันนี้ควรขออนุญาตเพื่อใช้ พอเลิกใช้ก็กลับคืนสู่สภาพเดิม แต่การถมทะเลไม่มีทางกลับคืนสู่สภาพเดิม เพราะฉะนั้นจึงไม่ใช่การขอใช้พื้นที่ แต่จะต้องขออนุญาตเพิกถอนพื้นที่อุทยาน ซึ่งต้องผ่านมติของคณะกรรมการอุทยานแห่งชาติ และคณะกรรมการก็ต้องดูอีไอเอ แต่ถ้าอีไอเอที่ผ่านมาไม่เป็นไปตามกฎหมายรัฐธรรมนูญ แล้วคณะกรรมการจะดูยังไง”

แค่เริ่มต้น ภาครัฐก็ใช้เล่ห์เหลี่ยมกับชาวบ้านจนไม่น่าไว้ใจเสียแล้ว

เทอดไท ขวัญทอง หัวหน้าอุทยานแห่งชาติหมู่เกาะเภตรา บอกว่า

“การสร้างท่าเรือน้ำลึก มันไม่เกี่ยวข้องกับวัตถุประสงค์ของการประกาศเขตอุทยานแห่งชาติเลย ถ้าถามความเห็นในนามหัวหน้าอุทยานฯ เป็นความเห็นส่วนตัว ไม่เกี่ยวกับกรม หัวหน้าอุทยานฯ ไม่เห็นด้วย

“เพราะผมมีความรู้ด้านการจัดการป่าไม้และสิ่งแวดล้อม แต่มันเป็นนโยบายของรัฐบาล หัวหน้าอุทยานฯ เป็นข้าราชการที่ต้องปฏิบัติตามนโยบายของรัฐบาล ถ้ารัฐบาลมีเหตุผลสมควรที่จะสร้างก็สร้างได้ มันมีช่องทางคือการจะสร้างอะไรในเขตอุทยานฯ ถ้าเห็นว่าเป็นประโยชน์ต่ออุทยานฯ หรือเจ้าหน้าที่ หรือนักท่องเที่ยว ก็สามารถทำได้ แต่ว่าการสร้างท่าเรือน้ำลึกไม่ได้เกี่ยวเลย ทางออกที่สองคือการยกเลิกพื้นที่อุทยานฯ เฉพาะในส่วนที่เกี่ยวข้องกับโครงการ ทำได้โดยคณะอนุกรรมการอุทยานแห่งชาติ”

2.

“ชายฝั่งทะเลของจังหวัดสตูล ไม่ใช่แค่เฉพาะปากบารา พื้นที่บริเวณนี้เป็นพื้นที่สะสมของธาตุอาหาร แปลว่า เป็นที่สะสมความอุดมสมบูรณ์ของแร่ธาตุต่างๆ จริงๆ ต้องเรียกว่าตั้งแต่อ่าวพังงาไล่มาถึงสตูลเลยด้วยซ้ำ เราอาจเห็นว่าเป็นเลนสกปรก แต่จริงๆ นั่นคือธาตุอาหารทั้งนั้น ในทางวิทยาศาสตร์มันคือฐานของห่วงโซ่อาหาร สิ่งมีชีวิตหลายๆ ชนิด เริ่มจากการกินสิ่งมีชีวิตที่อยู่ในดิน ในเลน ชาวประมงพื้นบ้านเขาก็หาปลาได้ตลอด” เป็นข้อมูลทางวิทยาศาสตร์จาก ศักดิ์อนันต์ ปลาทอง อาจารย์ประจำคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่

เหตุที่ชายฝั่งจังหวัดสตูลเป็นพื้นที่สะสม เนื่องจากสภาพทางภูมิประเทศและกระแสน้ำ ในทางกลับกัน หากมีอุตสาหกรรมเกิดขึ้นและปล่อยปละละเลยเช่นที่มาบตาพุด ปากบาราจะหนักกว่ามากมาย เพราะสิ่งปนเปื้อนต่างๆ ก็จะสะสมอยู่ที่นี่ ไม่ไปไหน

ไม่ใช่เพียงแค่ท่าเรือน้ำลึก ดังที่บอกไว้ตอนต้น ท่าเรือเป็นเพียงตัวต่อชิ้นหนึ่งของอภิโครงการเซาเทิร์น ซีบอร์ด ถ้าไม่ไร้เดียงสาเกินควร ไม่มีใครยอมเสียเงินเป็นพันเป็นหมื่นล้านสร้างท่าเรือแล้ววางไว้เฉยๆ

(อย่างท่าเทียบเรือที่จังหวัดระนอง ซึ่งเป็นวิธีคิดเดียวกัน คือทั้งไม่ดำเนินการตามรัฐธรรมนูญ แถมถลุงงบประมาณ สุดท้ายแล้วกลับไม่มีใครใช้)

แต่ ยังมีรถไฟรางคู่พาดจากสตูลไปสงขลา คลังน้ำมัน 5 พันไร่ในอำเภอละงู กับพื้นที่ตั้งนิคมอุตสาหกรรมอีก 150,000 ไร่ในอำเภอละงูและอำเภอมะนัง หมายความว่ามีชาวบ้านอีกหลายร้อยครัวเรือนจะถูกเวนคืน ซึ่งสร้างความไม่พอใจแก่คนในพื้นที่อย่างมาก ขนาดเห็นนักข่าวยังออกมาตะคอก เพราะคิดว่าเป็นเจ้าหน้าที่ของโครงการ จนต้องอธิบายกันให้เข้าใจอยู่พักหนึ่ง

ทั้ง หมดนี้เป็นชุดโครงการชุดเดียวกันกับโรงแยกก๊าซไทย-มาเลเซีย และโรงไฟฟ้าที่จะนะ ซึ่งหากรัฐหักด่านที่สตูลไปได้ก็จะตามมาด้วยอุตสาหกรรมปิโตรเคมี เขื่อน อ่างเก็บน้ำอีก 18 โครงการ โรงถลุงเหล็กต้นน้ำ ท่อขนถ่ายน้ำมันและก๊าซธรรมชาติ โรงไฟฟ้าอีกหลายแห่งที่มีขนาดการผลิตรวมกันถึง 9 พันเมกะวัตต์ ซึ่งรวมถึงโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ด้วย

ภาคใต้ทั้งภาคจะถูกปรับโฉมชนิดที่คนใต้ก็อาจจะจำบ้านเกิดตัวเองไม่ได้

พิจารณาจากชุดโครงการทั้งหมด การจะดำเนินการให้ครบถ้วนตามรัฐธรรมนูญ ไม่ว่าจะเป็นอีไอเอ เอชไอเอ (การประเมินผลกระทบด้านสุขภาพ) การทำประชาพิจารณ์ ฯลฯ จึงค่อนข้างยาก วิธีการที่ภาครัฐใช้ก็คือการแยกออกเป็นโครงการย่อยๆ ตะล่อมไปเรื่อย ซึ่งในทางวิชาการ หากจะประเมินผลกระทบให้ชัดเจนจำต้องพิจารณาเป็นเนื้อเดียวทั้งหมด

3.

“เลเป็นซูเปอร์มาร์เกตของพวกเรา อยากกินปลา กินปู กินหอยก็ได้กิน ถ้าไม่มีเลแล้วเราจะกินอะไร” หญิงชาวมุสลิมคนหนึ่งพูดขึ้นในการประชาคมที่โรงเรียนตะโละใส ตำบลปากน้ำ อำเภอละงู ฮิญาบหลากเฉดสีเรียงรายตามเก้าอี้

คนจำนวนหนึ่งคัดค้าน อีกจำนวนหนึ่งสนับสนุน โดยเฉพาะคนที่อาศัยอยู่ในตัวจังหวัดที่หวังอานิสงส์ด้านเศรษฐกิจ และอีกจำนวนเลือกที่จะนิ่ง เมื่อเดินลัดเลาะไปตามถนนเลียบชายหาดปากบารา พักแวะกินขนมจีนที่ร้านเล็กๆ ข้างทางแห่งหนึ่ง คุณป้าชาวมุสลิมสองสามคนนั่งสนทนากัน เราเอ่ยปากถามเรื่องท่าเรือน้ำลึก คุณป้าคนหนึ่งพูดทำนองว่า

“เราไม่มีสิทธิไปคัดค้านเขาหรอก เรื่องความเจริญมันพูดยาก ถ้าพัฒนามันก็ดี แล้วแต่พระเจ้าจะทรงกำหนด”

คุณป้าท่านนี้ยังพูดไว้น่าฟังว่า แทนที่จะมัวแต่คัดค้าน ทำไมไม่คิดหาหนทางพัฒนาการศึกษาของลูกๆ หลานๆ เมื่อโรงงานเข้ามาลูกหลานจะได้มีความรู้ ความสามารถ มีงานทำ

ขณะที่พี่ผู้หญิงอีกคนบอกว่า สามีเธอก็เป็นชาวประมงพื้นบ้านเช่นกัน รู้ด้วยว่าถ้ามีท่าเรือ อาชีพประมงพื้นบ้านจะกระทบสาหัส อย่างไรก็ตาม ครอบครัวเธอก็เลือกที่จะอยู่ตรงกลาง

เป็นเรื่องนานาจิตตังที่กะเกณฑ์ไม่ได้ แต่เมื่อรัฐธรรมนูญบัญญัติไว้ชัดเจนว่า ชุมชนย่อมมีสิทธิในทรัพยากรธรรมชาติ มีสิทธิที่จะปกป้องทรัพยากร วิถีชีวิต และวัฒนธรรม อีกทั้งภาครัฐจะต้องเคารพในศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์และอัตลักษณ์อันหลากหลาย

หากรัฐยังคงเลี่ยงบาลีทางกฎหมายและใช้ลูกเล่นกับชาวบ้าน คิดแต่จะดูดดึงทรัพยากรป้อนให้แก่ภาคเศรษฐกิจใดภาคหนึ่ง เรื่องปรองดองหรือลดความเลื่อมล้ำก็เป็นได้แค่ฝันกลางแดด

หาก รัฐคิดจะพัฒนาจังหวัดสตูล ก็ควรต้องเปิดโอกาสให้ชาวสตูลร่วมกันกำหนดแนวทางและพิจารณาให้ถ่องแท้ว่า จังหวัดเล็กๆ แห่งนี้มีศักยภาพด้านใด-อุตสาหกรรมหนักหรืออุตสาหกรรมการท่องเที่ยว ที่จะสามารถพัฒนาได้อย่างยั่งยืนโดยไม่ย่ำยีสิ่งที่ชาวบ้านหวงแหน

**************

เรื่อง : กฤษฎา ศุภวรรธนะกุล
ภาพ : อดิศร ฉาบสูงเนิน

โดย kai (ip:183...169)  เมื่อวันที่ 8 ก.ค. 2553 12:36:40 น.

 print friendly version 
 จำนวนคนดู 4144 ครั้ง
 แสดงความคิดเห็น

กรณีที่ท่านไม่ได้เป็นสมาชิก กรณีที่ท่านเป็นสมาชิก
ชื่อผู้ตั้งหัวข้อ  ! username
อี-เมล์ password
ข้อความ :: !
Bold Italic Underline Left Center Right Ordered List Bulleted List Text Color Background Color Hyperlink Image Horizontal Rule
งง ยิ้มยิงฟัน หน้าบึ้ง โกรธ ง่วง กรอกตา ยิ้ม แลบลิ้น ขยิบตา เยี่ยม มาดเท่ห์
รูปภาพ : Options
ป้อนเลข 0 ในช่อง - > เพื่อเป็นการตรวจสอบและป้องกัน spam message
ข่าวสาร (315)
ทั่วไป (59)
เมืองน่าอยู่ (60)
ขยะ! ขยะ! ขยะ! (18)
สิ่งแวดล้อม (132)
น้ำ (44)
โครงการวางและจัดทำผังเมืองรวมจังหวัดสงขลา (2)
บทความ (244)
งานวิจัย (10)
กระทู้ (86)
เล่าเรื่องเมืองหาดใหญ่ (118)
เล่าเรื่องเมืองหาดใหญ่ โดย อ.พิชัย ศรีใส (50)
ตำบลรอบคลอง (20)
หลักสูตรท้องถิ่น คลองอู่ตะเภา (22)
นโยบายสาธารณะ (812)
สถานการณ์น้ำท่วม (20)
คืนมะโรงน้ำแดง (17)
เรื่องสั้นและบทกวี (75)
คุยกับทีมงาน (180)
 Member username  password remember me  สมัครสมาชิก  Go to top.
 Web Statistics : online 0 member(s) of 24 user(s) from all 203 member(s). SoftGanz Group. My Sql Database Server. PHP. The Apache. Mozilla. Nedstat Basic - Free web site statistics
Personal homepage website counter
User count is 7951942 person(s) and 26592919 hit(s) since Apr,27 2004 , current hit 1 time(s).
The Coca-Cola Foundation