รักษ์คลองอู่ตะเภา ฟื้นชีวิตให้สายน้ำ
หน้าแรก ข้อมูลทั่วไป สารคดี ฟอรั่ม มีอะไรใหม่
Topic
การเงินการคลังแนวใหม่ เพื่อการเติบโตอย่างมีคุณภาพและยั่งยืน
นโยบายสาธารณะ >> ข้อมูลน่ารู้ที่เกี่ยวข้อง กับนโยบายสาธารณะ (บทความ)
การเงินการคลังแนวใหม่ เพื่อการเติบโตอย่างมีคุณภาพและยั่งยืน

โดย ดิเรก ปัทมสิริวัฒน์ 25 เมษายน 2548 17:37 น.


นโยบายการคลังถือเป็นเครื่องมือนโยบายในการสร้างความเป็นธรรมในสังคม การพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชน การช่วยเหลือเกื้อกูลคนยากไร้และด้อยโอกาสในสังคม ที่สำคัญคือ เป็นเครื่องมือที่ทรงพลังอย่างยิ่งในการขับเคลื่อนสังคม สร้างแรงจูงใจให้หลายฝ่ายมาร่วมมือกัน

แต่การนำมาตรการการเงินคลังมาใช้ จำเป็นต้องดำเนินการอย่างระมัดระวังเหมาะสม ไม่มากหรือน้อยเกินไป โดยคำนึงถึงผลลัพธ์ในระยะสั้นและระยะยาว เช่น การจัดสวัสดิการสังคมของภาครัฐ การจ่ายเบี้ยให้คนว่างงาน ถึงแม้ว่าเป็นเรื่องดีที่สร้างความเสมอภาคและเป็นธรรม แต่ก็อาจจะมีผลลบต่อแรงจูงใจในการทำงานหรือการอดออม ตัวอย่างระบบสวัสดิการ เช่น ในประเทศตะวันตก กลายเป็นภาระทางการคลังอย่างมาก อาจจะสร้างปัญหาความไม่ยั่งยืนทางด้านการคลังของรัฐบาล

ในทางกลับกัน การไม่จัดระบบสวัสดิการและความช่วยเหลือเกื้อกูลให้แก่คนยากจนผู้ด้อยโอกาส หรือจัดระบบอย่างกระท่อนกระแท่น ก็เป็นปัญหาสังคมที่ยากจะรับได้ หากปล่อยให้ปัญหาการกระจายรายได้ที่เหลื่อมล้ำเพิ่มขึ้น อาจจะเกิดความรู้สึกไม่เป็นธรรมลุกลามกลายเป็นวิกฤติด้านสังคมและการเมืองได้

ตามหลักการของรัฐธรรมนูญ 2540 และทฤษฎีการพัฒนายุคใหม่นั้น ต้องตระหนักถึงหลักปรัชญาการมีส่วนร่วมของประชาชน และแนวทางการเพิ่มพลังให้ประชาชน ควบคู่ไปกับเป้าหมายของการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจหรือการแข่งขัน การเปิดเสรีกับต่างประเทศ เราควรจะคิดถึง “การเจริญเติบโตอย่างมีคุณภาพ” สำหรับการปฏิรูปการเงินการคลังเพื่อสังคม ก็เพื่อความเป็นธรรม เพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีและการเจริญเติบโตอย่างมีคุณภาพ โดยคำนึงถึงสภาพเศรษฐกิจสังคมยุคใหม่ที่เปลี่ยนไป การแข่งขันที่ลดน้อยลงและความไม่เท่าเทียมกัน เนื่องจากธุรกิจขนาดใหญ่และทุนขนาดใหญ่ที่ปิดโอกาสธุรกิจและทุนขนาดเล็ก ความด้อยโอกาสของผู้ใช้แรงงานที่ทำงานหนักแต่ผลตอบแทนต่ำ เพราะด้อยการศึกษา

การออกแบบนโยบายการคลังเพื่อสังคมจำเป็นต้องใช้วิธีการบางประเด็นเป็นการมองไปข้างหน้า เช่น ปัญหาสังคมคนชรา เนื่องจากจำนวนและสัดส่วนของคนชราจะเพิ่มขึ้นอย่างมาก ซึ่งในขณะนี้เริ่มเห็นชัดเจนว่า มีคนชราที่ยากจน ไร้ที่พึ่ง ต้องดำรงชีวิตอย่างแร้นแค้นลำบาก เพราะขาดหลักประกันด้านสังคม มิได้เตรียมการออมไว้อย่างพอเพียง สังคมที่เหลื่อมล้ำและแตกต่างกันมาก สังคมที่ขาดการเอื้ออาทรซึ่งกันและกัน ไม่น่าจะเป็นสังคมที่ดี ไม่สอดคล้องกับหลักการของรัฐธรรมนูญ

ส่วนการปรับแนวคิดของการพัฒนาแบบใหม่ คือ การเปลี่ยนสภาพจากรัฐชี้นำการพัฒนา และหันมาใช้ภาคประชาชนและประชาสังคมมีบทบาทการพัฒนาตนเอง โดยที่รัฐให้การสนับสนุน องค์กรภาคประชาชนที่มีบทบาทการจัดบริการสาธารณะท้องถิ่น โดยคำนึงถึงความหลากหลายของแต่ละพื้นที่ การปรับบทบาทของภาครัฐในแนวทางการเพิ่มพลังให้องค์กรภาคประชาชน จำเป็นต้องคิดใหม่ โดยเฉพาะที่เกี่ยวโยงกับนโยบายการคลังเพื่อลดบทบาทการทำงานของภาคราชการ ควบคู่กับการเพิ่มพื้นที่การทำงานขององค์กรภาคประชาชนที่ไม่แสวงหากำไร (Non-profit private organizations)

มีตัวอย่างจากหลายประเทศ ที่สนับสนุนให้องค์กรประชาชนมาผลิตบริการ public goods โดยแบ่งพื้นที่และให้มีการทำงานแบบประกวด โดยใช้จ่ายจากงบประมาณแผ่นดิน หรือการเปิดพื้นที่งบประมาณแผ่นดินให้กับองค์กรสาธารณะ จัดสรรงบประมาณให้พื้นที่ จังหวัดและท้องถิ่น แต่สภาพความเป็นจริงของไทยงบประมาณแผ่นดินขาดความสมดุล งบส่วนกลางมีขนาดใหญ่ ซึ่งก็เป็นไปตามปรัชญาการปกครองแบบรวมศูนย์ ในขณะที่พื้นที่จังหวัด และพื้นที่ท้องถิ่นมีขนาดเล็ก ไม่สมตัว เป็นสิ่งที่จะต้องปรับปรุง ทั้งนี้ ต้องมีการศึกษาวิชาเป็นตัวนำหรือเคลื่อนไปข้างหน้า ก่อนการขับเคลื่อนในภาคปฏิบัติการเมืองและการขับเคลื่อนของประชาชน

โดยกรอบความคิดใหม่ จะเน้นทบทวนนโยบายการคลังอย่างสร้างสรรค์ กล่าวคือ เสนอการปฏิรูประบบคลังเพื่อสังคม วางเป้าหมายการเจริญเติบโตอย่างมีคุณภาพ ไม่มุ่งที่การขยายตัวทางเศรษฐกิจเพียงอย่างเดียว แต่คำนึงถึงมิติของความเป็นธรรมในสังคม การเอื้ออาทรคนจน สร้างหลักประกันและความมั่นใจ โดยใช้หลักการมีส่วนร่วม และการเพิ่มพลังให้ประชาชน

ทั้งนี้ มีความจำเป็นต้องทำให้เป้าหมายเชิงสังคม เป็นส่วนหนึ่งของเป้าหมายนโยบายการเงินการคลัง คือ การออกแบบนโยบายการคลัง (ภาษีและงบประมาณแผ่นดิน) โดยมีธงที่ระบุว่าใน 100 ส่วนของงบประมาณแผ่นดิน ควรจะมีสัดส่วนจำนวนหนึ่งที่ทำหน้าที่เป็นการกระจายรายได้และสร้างความเป็นธรรมในสังคม ควรจะทำให้เป็นกติกาใหม่ของสังคม สะท้อนแนวความคิดแบบสัญญาประชาคมมากกว่าเป็นนโยบายของพรรคการเมือง ซึ่งแปรผันตามนักการเมืองและฝ่ายบริหาร เพราะว่าภาษีและงบประมาณแผ่นดินเป็นทรัพยากรของสังคม จากประชาชนทุกคนจึงเป็นหัวเรื่องสำคัญเกินกว่าจะปล่อยให้ขึ้นอยู่กับฝ่ายบริหารจำนวนไม่กี่คน

สำหรับโปรแกรมการวิจัย เพื่อสนับสนุนการปฏิรูปนั้นมีหลายประเด็น ได้แก่ ความยากจนและด้อยโอกาส โดยมีกลุ่มเป้าหมายคนจนที่ชัดเจน ศึกษาโอกาสการพัฒนาตนเอง และการเข้าถึงบริการหรือสวัสดิการของภาครัฐ ศึกษาการทำงานจังหวัดแบบบูรณาการ ที่เน้นปรับแก้กระบวนการให้ประชาชนมีส่วนร่วมกำหนดแผน จัดสรรเงิน ตรวจสอบ ควบคู่กับปรับแก้ พรบ. วิธีการงบประมาณแผ่นดิน 2502 โดยให้จังหวัดเป็นส่วนราชการที่ขอรับงบประมาณได้โดยตรง

การศึกษาและโครงการนำร่อง ลดการทำงานของราชการให้กับภาคประชาสังคม ทั้งนี้อาจจะเปรียบผลการทำงานของเอ็นจีโอ / มูลนิธิ กับการทำงานของหน่วยงาน กรม หรือกองว่า ในเม็ดเงินจำนวนเดียวกัน ผลลัพธ์การทำงานของฝ่ายใดสูงกว่า หรือในผลลัพธ์อย่างเดียวกัน ต้นทุนของฝ่ายใดต่ำกว่ากัน

การศึกษาหัวข้อ tax incidence และ benefit incidence ควรจะดำเนินการอย่างต่อเนื่อง โดยให้หน่วยงานวิจัยที่เป็นอิสระ เป็นกลางดำเนินการ ถือเป็น basic knowledge ที่ช่วยให้เข้าใจว่า การเก็บภาษีของไทย มาจากคนกลุ่มใดมากน้อยอย่างไร มีอัตราก้าวหน้าหรือถอยหลัง สามารถนำไปประกอบในการออกแบบภาษีใหม่ที่มีความเป็นธรรมมากขึ้น

การวิจัยเชิงสถาบัน กฎหมายและกรณีศึกษาการนำร่อง ซึ่งการเปลี่ยนแปลงสังคมขนาดใหญ่ จำเป็นต้องมีเครื่องมือกฎหมาย ระเบียบ ไม่ใช่มติ ครม. หรือนโยบายรัฐบาลเกี่ยวโยงกับข้อเสนอ การจัด grant allocation แนวใหม่ ให้เป็นระบบกลางเพื่อสร้างความเสมอภาค ที่มีหลายฝ่ายเป็นตัวแทน ไม่ใช่การจัดสรร ภายในซึ่งมีอคติ และ prejudice กับหน่วยงานที่เห็นแย้งกับกรม เช่น หน่วยงานที่คัดค้านเรื่องสิ่งแวดล้อม เป็นเรื่องยากที่จะได้รับการอุดหนุนจากกรมที่สนับสนุนโครงการ.-

เหล่านี้คือการดำเนินงานเพื่อให้เกิดการเงินการคลังแนวใหม่ ให้นโยบายการคลังเป็นเครื่องมือในการสร้างความเป็นธรรมในสังคมให้เกิดขึ้นจริง

-----------------------------------------
แผนงานพัฒนานโยบายสาธารณะเพื่อคุณภาพชีวิตที่ดี
มูลนิธิสาธารณสุขแห่งชาติ (มสช)
สนับสนุนโดยสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ

โดย kai (ip:61...150)  เมื่อวันที่ 18 พ.ค. 2548 02:56:16 น.

 print friendly version 
 จำนวนคนดู 89495 ครั้ง
 แสดงความคิดเห็น

กรณีที่ท่านไม่ได้เป็นสมาชิก กรณีที่ท่านเป็นสมาชิก
ชื่อผู้ตั้งหัวข้อ  ! username
อี-เมล์ password
ข้อความ :: !
Bold Italic Underline Left Center Right Ordered List Bulleted List Text Color Background Color Hyperlink Image Horizontal Rule
งง ยิ้มยิงฟัน หน้าบึ้ง โกรธ ง่วง กรอกตา ยิ้ม แลบลิ้น ขยิบตา เยี่ยม มาดเท่ห์
รูปภาพ : Options
ป้อนเลข 0 ในช่อง - > เพื่อเป็นการตรวจสอบและป้องกัน spam message
ข่าวสาร (315)
บทความ (244)
งานวิจัย (10)
กระทู้ (86)
เล่าเรื่องเมืองหาดใหญ่ (118)
เล่าเรื่องเมืองหาดใหญ่ โดย อ.พิชัย ศรีใส (50)
ตำบลรอบคลอง (20)
หลักสูตรท้องถิ่น คลองอู่ตะเภา (22)
นโยบายสาธารณะ (812)
สถานการณ์น้ำท่วม (20)
คืนมะโรงน้ำแดง (17)
เรื่องสั้นและบทกวี (75)
คุยกับทีมงาน (180)
 Member username  password remember me  สมัครสมาชิก  Go to top.
 Web Statistics : online 0 member(s) of 25 user(s) from all 203 member(s). SoftGanz Group. My Sql Database Server. PHP. The Apache. Mozilla. Nedstat Basic - Free web site statistics
Personal homepage website counter
User count is 7948117 person(s) and 26569476 hit(s) since Apr,27 2004 , current hit 1 time(s).
The Coca-Cola Foundation