นโยบายสาธารณะ
home project'48 news letter
ความหมายนโยบายสาธารณะ
นโยบายสาธารณะ >> นโยบายสาธารณะทั่วไป (บทความ)
นโยบายสาธารณะ หมายถึง แนวทางในการปฏิบัติงานที่กำหนดขึ้นมาเพื่อแก้ปัญหาต่างๆที่เกิดขึ้นหรือหมายถึง แผนงานหรือโครงการที่กำหนดขึ้นมาประกอบด้วยเป้าหมาย คุณค่า และการปฏิบัติต่างๆ

องค์ประกอบของนโยบายสาธารณะ ตามแนวความคิดของเจมส์ แอนเดอร์สัน คือ
1. ต้องเป็นการกระทำที่มีเป้าหมาย
2. เป็นแนวทางในการปฏิบัติงานสำหรับเจ้าหน้าที่ของรัฐ
3. เป็นสิ่งที่รัฐบาลควรกระทำ
4. เป็นกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับการตัดสินใจของรัฐบาล
5. เป็นเอกสารที่มีผลทางกฎหมาย

เหตุผลที่ต้องมีการศึกษานโยบายสาธารณะ
1. เหตุผลเชิงศาสตร์ เพราะมีความเชื่อว่าการศึกษาในลักษณะนี้ช่วยทำให้องค์ความรู้มีความน่าเชื่อถือ การศึกษานโยบายสาธารณะควรมุ่งไปที่การเพิ่มพูนความรู้เกี่ยวกับที่มา กระบวนการที่พัฒนาและผลที่มีต่อสังคม
2. เหตุผลทางวิชาชีพ ดอน ไพร์ซ ได้ให้ความหมายว่า เป็นการศึกษาที่นำความรู้เชิงศาสตร์มาประยุกต์แก้ปัญหาสังคมที่เกิดขึ้น
3. เหตุผลทางการเมือง มีนัก รปศ.บางกลุ่มเชื่อว่าเป็นบทบาทหน้าที่ของตนที่ต้องช่วยเสนอมาตราเกี่ยวกับเป้าหมายนโยบายที่ดีกว่าต่อรัฐบาลเพื่อเป็นหลักประกันว่ารัฐบาลจะสามารถกำหนดนโยบายที่ถูกต้องเหมาะสม

ประเภทของนโยบายสาธารณะ
1. นโยบายเกี่ยวกับการจัดระเบียบกฎเกณฑ์ เป็นนโยบายที่กำหนดขึ้นมาเพื่อควบคุมพฤติกรรมของบุคคลหรือกลุ่มบุคคล ทั้งนี้เพื่อประโยชน์ของส่วนรวม
2. นโยบายเกี่ยวกับการกระจายทรัพยากร เป็นนโยบายเกี่ยวกับการกระจาย แจกจ่ายสินค้าและบริการให้กับประชาชนกลุ่มต่างๆ เช่น การบริการทางด้านการศึกษา สาธารณูปโภค เป็นต้น
3. นโยบายเกี่ยวกับการจัดทรัพยากรใหม่ เป็นนโยบายที่กำหนดขึ้นมาเพื่อจัดสรรทรัพยากรใหม่ในสังคมเพื่อให้เกิดการกระจายเพิ่มขึ้น

ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการกำหนดนโยบายสาธารณะ
สภาพแวดล้อมมีอิทธิพลต่อการกำหนดนโยบายสาธารณะ ก็เพราะการเรียกร้องที่ให้มีการกำหนดนโยบายในเรื่องใดเรื่องหนึ่งไม่ว่าจะนอกระบบการเมือง ที่มาของการเรียกร้องดังกล่าวมักจะมีที่มาจากสภาพแวดล้อมของระบบการเมือง มีที่สำคัญดังนี้
1. วัฒนธรรมทางการเมือง วัฒนธรรมทางการเมืองที่บุคคลมีหรือยึดถือมีอิทธิพลต่อการก่อตัวของนโยบาย
2. เงื่อนไขหรือปัจจัยทางเศรษฐกิจสังคม

ผู้ที่มีส่วนในการกำหนดนโยบายสาธารณะที่เป็นทางการ
1. ฝ่ายนิติบัญญัติ มีหน้าที่พิจารณาตัดสินนโยบายหรือออกกฎหมาย
2. ฝ่ายบริหาร หมายถึง บุคคลหรือคณะบุคคลผู้มีอำนาจหน้าที่ในการบริหารบ้านเมือง มีอำนาจทั้งในการกำหนดนโยบายและการบริหารนโยบาย
3. ตัวแทนฝ่ายบริหาร ได้แก่บรรดาข้าราชการ
4. ศาล มีอำนาจในการกำหนดนโยบายสาธารณะโดยผ่านการใช้อำนาจในการตีความรัฐธรรมนูญในแง่ของหลักการ

ผู้ที่มีส่วนร่วมในการกำหนดนโยบายสาธารณะที่ไม่เป็นทางการ
1. กลุ่มผลประโยชน์ ทำหน้าที่เรียกร้องผลประโยชน์เพื่อเปลี่ยนแปลงนโยบายสาธารณะเพื่อผลประโยชน์ของกลุ่ม
2. พรรคการเมือง ทำหน้าที่เรียกร้องผลประโยชน์และรวบรวมกลั่นกรองผลประโยชน์
3. ปัจเจกชน เช่นในสหรัฐยอมให้ปัจเจกชนมีส่วนร่วมในการกำหนดนโยบายด้วย

แนวทางการศึกษานโยบายสาธารณะ
1. แนวทางที่พิจารณาเรื่องของกรอบวิเคราะห์นโยบายสาธารณะ มุ่งสร้างตัวแบบหรือทฤษฎีเกี่ยวกับนโยบายสาธารณะขึ้นมาเพื่อช่วยขยายความคิดเกี่ยวกับการเมืองและนโยบายให้ชัดเจนยิ่งขึ้น
2. เป็นการศึกษานโยบายสาธารณะที่เจาะลึกไปในนโยบายใดนโยบายหนึ่ง เช่น เรื่องของการศึกษาการเคหะ การจราจร การคมนาคม เป็นต้น
3. เป็นความพยายามของนักวิชาการที่พยายามเสนอให้วิชานโยบายสาธารณะเป็นศาสตร์ประยุกต์ที่มีหลักเกณฑ์แบบวิทยาศาสตร์เพื่อเอื้ออำนวยให้นักปฏิบัติได้ใช้เป็นเครื่องมือในการวิเคราะห์

ตัวแบบการกำหนดนโยบายสาธารณะ

1. ตัวแบบที่เน้นในเรื่องกิจกรรมของสถาบันและองค์การต่างๆของรัฐเสนอว่า การกำหนดนโยบายสาธารณะ การนำนโยบายไปปฏิบัติ ตลอดจนการบังคับใช้นโยบายล้วนมีศูนย์กลางอยู่ที่สถาบันและองค์การต่างๆของรัฐ สำหรับตัวแบบที่เน้นกระบวนการภาระหน้าที่เสนอว่า นโยบายสาธารณะแท้ที่จริงเป็นเรื่องของกิจกรรมทางการเมืองที่มีกระบวนการขั้นตอนดังนี้คือ ขั้นกำหนดปัญหา ขั้นเสนอแนะนโยบาย ขั้นให้ความชอบธรรมในนโยบาย ขั้นนำนโยบายไปปฏิบัติและขั้นประเมินผลนโยบาย

2. ตัวแบบทฤษฎีกลุ่มและตัวแบบทฤษฎีชนชั้นนำ ตัวแบบทฤษฎีกลุ่มเสนอความคิดว่า นโยบายสาธารณะเป็นผลจากบุคคลที่มีผลประโยชน์ร่วมกันรวมตัวกันเรียกร้องผลประโยชน์จากรัฐบาลและสำหรับตัวแบบชนชั้นนำมองหรือพิจารณานโยบายสาธารณะว่า เป็นเรื่องของความพอใจและความสำนึกในคุณค่าและเป็นภาระหน้าที่ของชนชั้นปกครอง ทั้งนี้เนื่องจากประชาชนส่วนใหญ่เฉื่อยชาไม่สนใจเกี่ยวกับนโยบาย

3. ตัวแบบเหตุผลและตัวแบบค่อยเป็นค่อยไป ตัวแบบเหตุผล เสนอแนะว่านโยบายที่มีเหตุผล คือ นโยบายที่ทำให้สังคมได้รับประโยชน์สูงสุดคำว่าสังคมได้รับประโยชน์สูงสุดหมายถึงการที่รัฐบาลกำหนดนโยบายที่ให้ผลตอบแทนมากกว่าค่าใช้จ่ายที่ต้องเสียไป สำหรับตัวแบบค่อยเป็นค่อยไป เสนอแนะว่านโยบายสาธารณะเป็นความต่อเนื่องของกิจกกรรมต่างๆในอดีตของรัฐบาลโดยมีการเปลี่ยนแปลงแก้ไขแบบค่อยเป็นค่อยไป หรือนโยบายสาธารณะเป็นผลมาจากนโยบายที่เคยมีมาแต่เดิมโดยมีการดัดแปลงแก้ไขเพิ่มเติมแต่เพียงเล็กน้อย

4. ตัวแบบทฤษฎีเกมและตัวแบบทฤษฎีระบบ ตัวแบบทฤษฎีเกม เป็นการศึกษาตัดสินใจที่มีเหตุผลในสภาพการณ์ที่ผู้มีส่วนในการตัดสินใจแค่สองคนหรือมากกว่านั้น มีทางเลือกที่จะทำการตัดสินใจและผลของการตัดสินใจขึ้นอยู่กับการเลือกของแต่ละฝ่ายที่จะเลือกทฤษฎีนี้ได้นำมาใช้ในการกำหนดนโยบายในกรณีที่ (1) ไม่มีทางเลือกที่ดีที่สุดที่ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งจะเลือกได้อย่างอิสระ (2) ในกรณีที่ผลการตัดสินใจที่ดีขึ้นอยู่กับการตัดสินใจของอีกฝ่ายหนึ่ง สำหรับตัวแบบทฤษฎีระบบเสนอแนะว่า นโยบายสาธารณะเกิดขึ้นจากการตอบสนองของระบบการเมืองที่มีต่อสภาพแวดล้อม

กระบวนการกำหนดนโยบายสาธารณะ
1. ขั้นก่อตัวของนโยบาย
2. ขั้นเตรียมข้อเสนอร่างนโยบาย
3. ขั้นกำหนดเป็นนโยบาย
4. ขั้นนำนโยบายไปปฏิบัติและการประเมินผลนโยบาย

โดย kai (ip:61...150)  เมื่อวันที่ 13 พ.ค. 2548 23:19:36 น.

 print friendly version 
 จำนวนคนดู 16470 ครั้ง
 แสดงความคิดเห็น

กรณีที่ท่านไม่ได้เป็นสมาชิก กรณีที่ท่านเป็นสมาชิก
ชื่อผู้ตั้งหัวข้อ  ! username
อี-เมล์ password
ข้อความ :: !
Bold Italic Underline Left Center Right Ordered List Bulleted List Text Color Background Color Hyperlink Image Horizontal Rule
งง ยิ้มยิงฟัน หน้าบึ้ง โกรธ ง่วง กรอกตา ยิ้ม แลบลิ้น ขยิบตา เยี่ยม มาดเท่ห์
รูปภาพ : Options
ป้อนเลข 0 ในช่อง - > เพื่อเป็นการตรวจสอบและป้องกัน spam message
 Member username  password remember me  สมัครสมาชิก  Go to top.
 Web Statistics : online 0 member(s) of 33 user(s) from all 203 member(s). SoftGanz Group. My Sql Database Server. PHP. The Apache. Mozilla.
User count is 770954 person(s) and 1749139 hit(s) since Apr,01 2005 , current hit 1 time(s).
 Copyright ©2004-2014 Khlong-U-Taphao.Com.  All Rights Reserved.
 เลขที่ 859/71 ม.ปริญญา ม.1 ต.ควนลัง อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา 90110 โทร & Fax 074-474082
ได้รับการสนับสนุนจาก
แผนงานพัฒนานโยบายสาธารณะเพื่อคุณภาพชีวิตที่ดี
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ
และมูลนิธิสาธารณสุขแห่งชาติ (มสช.)